Dezinformacja

  7. Zapytaj rodziców lub ekspertów . Uzyskaj potwierdzenie informacji od osób dorosłych lub ekspertów dysponujących odpowiednią wiedzą. Opublikowane w Internecie opinie osób, których nie znacie, mogą być tak naprawdę efektem farmy trolli. Farma trolli lub fabryka trolli to zinstytucjonalizowana grupa internetowych trolli, czyli takich użytkowników Internetu, którzy celowo publikują kontrowersyjne, obraźliwe, fałszywe lub prowokacyjne treści w celu wywołania emocji . Robią to najczęściej z pobudek finansowych i po to, aby ingerować w opinie polityczne i podejmowanie decyzji przez rzesze ludzi.

  6. Sprawdź, czy informacja nie została już zdementowana. Istnieją serwisy fact checkingowe dedykowane dementowaniu fake newsów i teorii spiskowych, np. Antyfake lub Konkret24. Warto tam zaglądać. Pamiętajcie, że fake newsy są rozpowszechniane na różne sposoby, ale zawsze ich sprzymierzeńcem jest pośpiech, brak czasu, bezmyślne powielanie treści i podawanie ich dalej oraz przebywanie w tzw bańce informacyjnej , czyli w grupach ludzi o podobnych poglądach, którzy konsumują tylko te informacje, które utwierdzają ich w tych właśnie poglądach.

  5. Uważaj na fotomontaże. Zdjęcia publikowane na portalach społecznościowych mogą być fotomontażem, a filmy mogą być nagraniem wygenerowanym przez jedną z aplikacji AI. Zdarza się także, że o ile zdjęcie jest prawdziwe, to jest błędnie opisane. Warto weryfikować prawdziwość zdjęć w takich serwisach jak TinEye czy Google Images. W tym miejscu należy wspomnieć o satyrze i parodii , które nie są zaliczane do dezinformacji, gdyż ich intencją nie jest wprowadzenie nikogo w błąd. Jednak zdarza się, że informacje satyryczne odbiorcy odczytują na poważnie i wówczas mogą być rozpowszechniane jako fake newsy.

  4. Korzystaj z wielu rodzajów źródeł wiadomości - żeby wyrobić sobie opinię na dany temat warto szukać wiedzy w kilku publikacjach w różnych mediach , konfrontuj informacje i media które je podają. Oceniaj także czy autor treści jest obiektywny. Fake newsy są szerzone zarówno przez tradycyjne media drukowane i elektroniczne lub internetowe jak i media społecznościowe . Przywykło się wierzyć, że fake newsy to domena tych ostatnich, ale to nieprawda, pojawiają się one również w gazetach. Paradoksalnie podanie fałszywej informacji w drukowanej gazecie i telewizji wzmacnia ją wielokrotnie i uwiarygodnia ją. Dlatego informację dobrze jest sprawdzić w kilku różnych typach mediów. 

  3. Staraj się docierać do źródeł informacji . Jeśli interesuje cię dany materiał, sprawdzaj też datę publikacji – być może masz do czynienia z powracającym po latach sensacyjnym tematem. Wielu ekspertów widzi zagrożenie w rozwoju technologii, która będzie ciągle o krok wyprzedzać ludzki umysł i utrudniać powstrzymanie dezinformacji. Inni widzą w niej jednak szansę – dzięki rozwijającym się bezustannie technologiom środowisko informacyjne się poprawi. Technologie umożliwią bowiem szybsze oznaczanie, filtrowanie i blokowanie dezinformacji , co pozwoli opinii publicznej skuteczniej oceniać prawdziwość treści publikowanych w Internecie.

  2. Bądźcie nieufni wobec niepewnych informacji . Jeśli nie słyszeliście wcześniej o autorze i nie jesteście w stanie zweryfikować informacji np. w innych mediach – nie ufajcie w pełni przedstawionym treściom. Fake newsy są często pisane z intencją oszustwa, żeby zaszkodzić instytucji i osobie, przynieść zyski polityczne lub finansowe. Dlatego zawsze zastanawiaj się, komu może przynieść korzyść dany artykuł albo post i jaką osoba lub instytucja za nim stoi.

  1. Czytaj treść, nie tylko nagłówek . Autorzy fake newsów często starają się przyciągnąć uwagę odbiorców sensacyjnie brzmiącym tytułem. Zapoznaj się z treścią artykułu, by na tej podstawie wyrobić sobie o nim opinię. Fake newsy to w gruncie rzeczy wiadomości lub propaganda szerzące nieprawdziwe informacje, rozpowszechniane celowo lub nieintencjonalnie. Mogą udawać prawdziwe informacje, artykuły w mediach lub nawet treści naukowe. Czasem pojawiają się jako tweety i posty nieistniejących osób, memy lub teksty propagandowe. Łączy je to, że mają wprowadzić odbiorców w błąd , są rozpowszechniane przez osoby, które wierzą w ich treść.